O cobalto é un elemento químico que se pode localizar na táboa periódica co símbolo “Co”. Trátase dun metal de transición duro, ferromagnético e de cor azul prateado. Atópase na natureza en forma de minerais como a cobaltita, a esmaltita e a heteroxenita. Aínda que raramente se extrae de forma illada, adoita obterse como subproduto da minería do níquel e do cobre.
É un recurso estratéxico para sectores como a electrónica, a automoción ou a medicina, polo que o seu uso na actualidade estendeuse considerablemente. Isto débese, principalmente, ás súas propiedades físicas e químicas:
- Ferromagnetismo: É un dos poucos elementos que teñen esta capacidade, o que o fai esencial na fabricación de imáns de alto rendemento.
- Resistencia á corrosión e ás altas temperaturas: Utilízase na produción de superaleacións resistentes á calor, empregadas en motores de avións e turbinas industriais, entre outras aplicacións.
- Capacidade catalítica: Emprégase en procesos industriais como a hidroxenación e a produción de combustibles sintéticos.
- Importancia biolóxica: Trátase dun material que forma parte da vitamina B12, unha das máis esenciais para a saúde humana e animal.
O papel do cobalto na tecnoloxía
Unha das aplicacións máis relevantes do cobalto na actualidade é a fabricación de baterías recargables de ión-litio, esenciais para dispositivos electrónicos, como teléfonos móbiles, ordenadores portátiles e tabletas, entre outros moitos cos que convivimos a diario.
Neste tipo de baterías, o cobalto emprégase concretamente nos cátodos, que, xunto co níquel e o manganeso, permiten acadar unha estabilidade térmica axeitada e unha maior densidade enerxética; o que se traduce en que poidan ser máis duradeiras e seguras.
Precisamente, debido á necesidade do sector tecnolóxico de crear dispositivos cada vez máis eficientes e cunha maior autonomía enerxética, a demanda de cobalto medrou exponencialmente nos últimos anos.
Outras aplicacións do cobalto na industria
Pero o uso do cobalto vai máis aló das baterías, xa que ten un amplo abano de aplicacións en diversas industrias:
- Industria aeroespacial e metalúrxica: É un material idóneo para a fabricación de aliaxes de alto rendemento, moi interesantes para seren utilizadas en motores a reacción, turbinas de gas e ferramentas de corte de alta precisión.
- Industria médica: Emprégase en próteses e implantes médicos, pero destaca pola súa utilidade en tratamentos contra o cancro mediante o isótopo radioactivo cobalto-60, empregado en radioterapia.
- Industria química: Nesta industria emprégase o cobalto como catalizador na produción de plásticos e combustibles sintéticos.
- Pigmentos e cerámicas: Os seus compostos foron utilizados historicamente na produción de tinturas e pinturas de azul intenso para cerámicas, vidros e esmaltes.
- Imáns de alto rendemento: Tamén é un compoñente clave na produción de imáns permanentes, fundamentais en motores eléctricos, xeradores de enerxía renovable e discos duros.
Perspectivas futuras do cobalto
O futuro do cobalto está marcado, principalmente, pola evolución da industria tecnolóxica e a transición cara a fontes de enerxía renovables. A crecente demanda de baterías para vehículos eléctricos e dispositivos electrónicos plantea desafíos en termos de subministro e reciclaxe do material.
Para poder facer fronte a estes retos, estanse a desenvolver novas estratexias de reciclaxe de baterías co obxectivo de recuperar o cobalto utilizado nelas. Tamén se están a investigar materiais alternativos, como baterías de estado sólido e cátodos libres de cobalto, que buscan ofrecer solucións de idéntico rendemento, pero prescindindo deste material.