A industria mineira mundial atópase hoxe na vangarda da innovación tecnolóxica e ambiental. Un dos cambios máis revolucionarios dos últimos anos acaba de chegar e consiste na electrificación dos vehículos de acarreo, aqueles dedicados ao transporte pesado nas explotacións mineiras. Esta innovación ofrece melloras significativas en eficiencia, emisións e custos operativos. Substituír camións diésel por versións eléctricas ou híbridas é unha estratexia clave para acadar operacións máis sostibles, seguras e competitivas.

Camión eléctrico fabricado por XCMG, modelo XDE440. Imaxe: XCMG Australia

Os camións de acarreo representan unha parte moi importante do consumo enerxético das minas a ceo aberto. Un estudo recente mostra que os camións mineiros pesados teñen un desempeño enerxético que podería mellorarse substancialmente mediante a transición á tracción eléctrica.

De feito, esta transición xa está a xerar un mercado global relevante. Segundo Allied Market Research, o mercado de camións mineiros eléctricos valorouse nuns 458 millóns de euros en 2021 e proxéctase que acade aproximadamente 767 millóns de euros en 2031, cunha taxa de crecemento anual composta do 5,5 %.

Este avance non é só unha tendencia incipiente, senón unha realidade palpable en grandes operacións internacionais. Un caso destacado é o de China, onde recentemente se despregou a maior frota mundial de camións mineiros eléctricos autónomos. Na mina de carbón de Huaneng Yimin, en Mongolia Interior, cen camións eléctricos autónomos desenvolvidos por XCMG e equipados con tecnoloxía de Huawei comezaron a operar, e está previsto que a frota acade os 300 vehículos nos próximos tres anos.

Estes camións, alimentados por electricidade xerada con enerxía renovable e preparados para traballar en condicións extremas de ata -40 °C, melloran a eficiencia nun 20 % respecto aos diésel convencionais. Os cambios de batería realízanse en só seis minutos, o que maximiza o tempo de actividade e permite operar en tres quendas diarias. Estímase que o proxecto aforra máis de 15.000 toneladas de gasóleo e reduce anualmente unhas 48.000 toneladas as emisións de CO₂, segundo os datos do propio operador Huaneng. Este sistema, desenvolvido integramente en China, serve xa como modelo escalable de minería intelixente e baixa en carbono.

Tecnoloxías actuais e modelos de implementación

Ademais do exemplo dos camións eléctricos, os avances tecnolóxicos tamén permitiron o desenvolvemento doutro tipo de solucións híbridas para a minería:

  • Sistemas “trolley” ou catenaria: en algunhas minas, especialmente en ramplas ou traxectos fixos, empréganse camións híbridos que combinan baterías eléctricas con alimentación por liña aérea, optimizando o consumo enerxético.
  • Plataformas de xestión enerxética e conectividade: existen plataformas de software que permiten monitorizar rutas, programar cargas e descargas de baterías e vincular o uso de vehículos eléctricos á xeración renovable in situ (solar ou eólica), maximizando así a eficiencia e minimizando a pegada ambiental.

Múltiples beneficios

A electrificación dos camións mineiros achega beneficios concretos en distintos niveis. En primeiro lugar, reduce as emisións de gases de efecto invernadoiro e a contaminación local: ao eliminar ou diminuír o uso de diésel, o aire nas zonas de traballo vólvese máis limpo, mellorando significativamente as condicións laborais e a saúde dos operarios.

Ademais, os camións eléctricos permiten reducir os custos operativos a longo prazo, grazas a un menor consumo de combustible fósil, á redución do mantemento en certos sistemas mecánicos e á diminución de paradas programadas derivadas do motor térmico. Esta eficiencia enerxética poténciase aínda máis cando os vehículos se cargan con enerxía xerada mediante fontes renovables como a solar ou a eólica, ou mediante sistemas de batería que optimizan a utilización da enerxía dispoñible.

Por último, a adopción destas tecnoloxías impulsa a innovación e a cadea de valor: xera demanda de baterías de alta capacidade, infraestrutura de carga, software de xestión e formación técnica especializada, abrindo novas oportunidades industriais e de desenvolvemento tecnolóxico no sector.

Cara a unha minería de emisións cero

O obxectivo da descarbonización total da minería xa non é unha utopía, senón unha folla de ruta en marcha. A adopción de camións eléctricos é unha das pancas clave para acadar operacións seguras, eficientes e competitivas.

Para a industria mineira do século XXI, adoptar frotas eléctricas é tanto un paso cara á sostibilidade como unha estratexia de valor engadido que impulsa innovación, infraestruturas modernas e mellores condicións de traballo.

A minería galega, coa súa capacidade de adaptación e a súa aposta pola mellora continua, está preparada para unirse a esta revolución silenciosa, ofrecendo solucións responsables, xerando emprego e contribuíndo aos obxectivos de neutralidade climática.